19.06.2017 11:46:59

Osmanlı korudu Sisi satıyor

Osmanlı’nın en zor şartlar altında bile Almanlara satışına izin vermediği Tiran ve Sanafir adaları, Mısır diktatörü Sisi tarafından Suudi Arabistan’a veriliyor. Ülkede tepkiler giderek artarken, tutuklamalar da devam ediyor.

KORAY TAŞDEMİR-İSTANBUL                                  

Cuntacı Abdülfettah es-Sisi yönetimindeki Mısır, Akabe körfezindeki Tiran ve Sanafir adalarını oldu-bittiyle Suudi Arabistan'a vermeye hazırlanıyor. Tiran ve Sanafir adalarıyla ilgili tarihî belgeler ise bölgeyi yüzlerce yıl yöneten Osmanlı'nın bu adaları dış güçlere karşı koruduğunu ispatlıyor.

Mısır Parlamentosu Anayasa Komisyonunda yoğun tartışmalara sahne olan oturumun ardından oylanarak darbeci Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi'ye sunulan Tiran ve Sanafir adalarının Suudi Arabistan'a bırakılmasını öngören anlaşma büyük yankı uyandırdı.

ALMANLAR GÖZ DİKMİŞTİ

Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nde bulunan ve Ortadoğu araştırmacısı Fahrettin Dede'nin ulaştığı belgelere göre; bundan tam 107 yıl önce de Tiran adasının satışı gündeme gelmişti. Arşiv belgelerine göre Osmanlı devleti, 1910 yılında Kahire'de yaşayan ve Tiran adasının kendisine ait olduğunu iddia eden Yusuf Bey isimli bir zatın Alman hükümeti ve şirketleriyle Tiran adasının satışı için görüşmesi ve Almanlarca bu adaya kömür deposu ve liman inşa edileceğini haber almasının ardından alarma geçti. Bunun üzerine ada hakkında yoğun bir yazışma trafiği başlatan Osmanlılar, adanın Yusuf Bey'e ait olup olmadığının yerel makamlarca araştırılmasını ve Yusuf Bey'e ait olması durumunda adanın İstanbul'daki hükümetçe satın alınmasını istedi.

EN ZOR ZAMANINDA KORUDU

Araştırmalar sonucunda adanın devlet mülkünde olduğu ortaya çıkarken, Osmanlılar hem Tiran hem de Sanafir'i yabancı işgalinden korumak için Tiran'a jandarma karakolu kurdu. Haliç vapuru, Sanafir adasına gönderildi ve 1911 Nisan ayı itibariyle Şam taburundan 10, Kerak taburundan 5 ve Medine taburundan 10 asker ve başlarında da bir yüzbaşıyla Tiran ve hemen yanındaki Sanafir adası kontrol altına alındı.

Ortadoğu araştırmacısı Fahrettin Dede, “1910 yılında Tiran adasının satılacağı ve Almanlarca buraya yatırım yapılacağı haberinin Payitaht'ta duyulmasının ardından Sadaret ile Dahiliye, Hariciye Nezaretleri ve Erkân-ı Harb Dairesi ile Akabe Kaymakamlığı arasında bir dizi yazışma oluyor. Akabe Körfezi'ndeki iki ada için yoğun çaba sarfedilen zaman dilimi Osmanlı'nın savaşlar içinde olduğu son dönemi… Yani bugün barış zamanında Suudi Arabistan'a verilen adaları Osmanlı Devleti en zor zamanında korudu” diye konuştu.